Dzisiaj jest 30 Maja 2024, Czwartek, imieniny obchodzą:
Logo Niewidzialni.eu (powrót na stronę główną)

Sterylna czystość nie służy zdrowiu

Dodano: 08 kwietnia 2024

Bezwzględna walka z bakteriami jest nie tylko bezzasadna, ale po prostu szkodliwa – szkodzi odporności – tłumaczy mikrobiolożka prof. Beata Sobieszczańska z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. I radzi, by zachować umiar w stosowaniu detergentów.

 

Źródło: www.naukawpolsce.pl

Kierownik Katedry i Zakładu Mikrobiologii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu prof. Beata Sobieszczańska z politowaniem słucha reklam, w których ostrzega się, że proszki do prania nie zwalczają wszystkich bakterii. „Kiedy słyszę coś takiego, jako mikrobiolog od razu zadaje sobie pytanie: czy naprawdę celem naszego domowego prania jest sterylizacja, a zamiast pralek powinniśmy mieć w domach autoklawy (urządzenia służące do wyjaławiania – przyp. PAP)? Przecież tu chodzi tylko o usunięcie brudu” – zwraca uwagę badaczka cytowana w komunikacie prasowym UM we Wrocławiu.

Dodaje, że bezwzględna walka z bakteriami jest nie tylko bezzasadna, ale po prostu szkodliwa. „Grupa bakterii, które mogą być groźne dla ludzkiego zdrowia, jest naprawdę znikoma. To zaledwie 1/6 spośród tych, które znamy. Pozostałe 5/6, czyli zdecydowana większość tych organizmów, jest dla nas przyjazna i wręcz konieczna do życia. Owszem, brud jest siedliskiem wielu patogenów, ale zupełnie czym innym jest jego likwidowanie, a czym innym pozbywanie się zbyt wielu bakterii” – tłumaczy.

Prof. Beata Sobieszczańska zauważa, że tendencja do nadmiernej higieny i dbałości o czystość otoczenia nasiliła się w wyniku pandemii COVID-19, co ma swoje wymierne negatywne skutki. Izolacja, nieustanne mycie rąk i dezynfekcja przedmiotów codziennego użytku spowodowały ograniczenie kontaktu nie tylko z koronawirusem, ale też wszelkimi innymi mikroorganizmami.

„Układ immunologiczny człowieka potrzebuje ciągłej stymulacji” – mówi mikrobiolog. I dodaje: „Jak wiemy, nieużywany mięsień zanika. Podobnie jest z układem immunologicznym. On także potrzebuje bodźców, a jeśli ich nie ma, przestaje prawidłowo działać. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia po pandemii. Wróciło wiele chorób, mamy znacznie więcej przypadków grypy, RSV wśród dorosłych, szkarlatyny, itp. To wszystko efekt długotrwałego przebywania w warunkach, w których układ immunologiczny nie był odpowiednio stymulowany i niejako stracił pamięć, przestając rozpoznawać zagrożenie. Spowodowało to spadek odporności i podatność na patogeny”.

Komórki pamięci immunologicznej tworzą się od urodzenia. Dlatego tak ważne jest, by małemu dziecku zapewniać „normalny” kontakt ze środowiskiem, a nie obsesyjnie usuwać z jego otoczenia wszelkie bakterie czy izolować od innych ludzi.

„To normalne, że małe dzieci chorują, kiedy pójdą do żłobka czy przedszkola” – zapewnia prof. Sobieszczańska. „W kontakcie z obcymi mikroorganizmami organizm uczy się odporności. Nie ma powodu do niepokoju, gdy maluch zje coś czasem z niezbyt czystej podłogi albo się pobrudzi w kałuży. Takie sytuacje są korzystne w kształtowaniu układu immunologicznego. Większość mikroorganizmów ze środowiska nie jest szkodliwa dla zdrowia. A przed tymi nielicznymi, które są śmiertelnie groźne, chronią szczepienia”.

Mikrobiolożka zwraca też uwagę na szkody wynikające z nadużywania antybakteryjnych środków do higieny ciała. Przykładem mogą być modne ostatnio jony srebra. Jako składnik dezodorantów są rzeczywiście toksyczne dla bakterii, powodujących nieprzyjemny zapach potu, ale także zabijają wszelkie inne, kolonizujące skórę pod pachami. W tym także te, które zwalczaną woń… niwelują.

„Bakterie, kolonizujące ludzką skórę, pełnią różne pożyteczne funkcje” – tłumaczy prof. Beata Sobieszczańska – m.in. chronią nas przed grzybicami. Jeśli je regularnie usuwamy, zaczynają nas atakować grzyby, pojawiają się też inne problemy dermatologiczne. Z tego powodu nie powinno się nie tylko przesadzać z higieną ciała, ale także z praniem ręczników. Nie trzeba, a nawet nie należy, robić tego codziennie”.

Dodaje, że płyny do mycia nie zabijają od razu wszystkich bakterii ze skóry, a część mikroorganizmów pozostaje na ręczniku podczas wycierania. Przy ponownym użyciu ręcznika mikroby mogą powrócić na skórę i odbudować zniszczoną florę. „Zmiana ręcznika raz w tygodniu absolutnie wystarczy, a wręcz będzie dla nas korzystna. A na marginesie: pot zdrowego i prawidłowo odżywiającego się człowieka jest bezwonny. Żeby zlikwidować przykry zapach, czasem wystarczy zmienić dietę” – czytamy w komunikacie.

Mikrobiolog zwraca uwagę na szerszy aspekt zbiorowego antybakteryjnego szaleństwa, wykraczający poza najbliższe otoczenie. To środowisko. Hektolitry detergentów stosowanych do szorowania mieszkania trafiają do ścieków, gleby, żywności, a stamtąd - do organizmu.

„Jednym ze skutków bezmyślnego niszczenia bakterii jest nasilająca się w ostatnich dekadach antybiotykooporność. Świat mikroorganizmów broni się przed działaniem człowieka, pojawiają się nowe szczepy, coraz bardziej oporne na antybiotyki. Rośnie liczba chorób bakteryjnych, których już nie potrafimy leczyć” – podsumowuje prof. Beata Sobieszczańska. I dodaje: „Nie dajmy sobie wmówić, że bakterie to samo zło, bo to nieprawda. Nasz organizm kolonizują miliony bakterii, spośród których znamy może połowę. Wciąż nie wiemy wszystkiego o interakcjach, jakie między nimi zachodzą i nie znamy roli, jaką pełnią w naszych organizmach. Z pewnością jednak jest ona bardziej korzystna niż zabójcza, istniejemy w symbiozie z bakteriami”.

Nauka w Polsce

lt/ agt/



Czytaj również